ท่านทราบหรือไม่ว่า...
เพราะเหตุใดจึงใช้ช้างเผือก
เป็นสัญลักษณ์ของธงสยาม?

ท่านทราบหรือไม่ว่า...
ทำไมสยามใช้พื้นธงเป็นสีแดง?

ท่านทราบหรือไม่ว่า...
พระราชบัญญัติธงสยามออกเมื่อไหร่?



อ่านเรื่องราว ประวัติ ความเป็นมา
และชมงานสะสมต่างๆ
อาทิ โปสการ์ดเก่า บัตรสินค้าโบราณ
ผ้ากำมะหยี่ กระดุม เข็มกลัดเก่า ฯลฯ
ที่เกี่ยวเนื่องกับธงสยามหรือธงช้าง!!!

พิเศษ!!!
อย่าลืมชมภาพประวัติศาสตร์
พิธีอัญเชิญธงสยามขึ้นสู่ยอดเสา
ที่สูงที่สุดในประเทศไทย...







ปริศนาธงช้างเผือกยืนพื้น
ธงชาติสยามที่อธิบายผ่านพระนิพนธ์
สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ






สมุดภาพธงโลกออกในปีพ.ศ. ๒๔๓๗ ในภาพเป็นธงสยามแบบช้างยืนพื้น



บัตรสะสมบุหรี่ ด้านหน้าพิมพ์ภาพธงสยามแบบช้างเผือกยืนพื้น



ธงจิ๋วที่ผลิตออกมาในระหว่างปีพ.ศ. ๒๔๔๓ - ๒๔๕๓ ในภาพเป็นธงช้างเผือกยืนพื้น




กระดานเล่นเกมส์สมัยรัชกาลที่๕ ในกระดานนี้มีธงสยามแบบช้างเผือกยืนพื้นปรากฏอยู่ด้วย




ผ้าสักหลาดที่แถมกับกล่องบุหรี่สมัยโบราณ สังเกตธงช้างเผือกปล่อยกับธงช้างเผือกแบบยืนพื้น



ผ้าเช็ดหน้าโบราณรวมธงโลก พ.ศ. ๒๔๑๙ ก็ยังมีธงช้างแบบยืนพื้นปรากฏอยู่



บัตรชุดผู้ครองนคร ธง เครื่องราชอิสริยาภรณ์ พ.ศ. ๒๔๓๑ เป็นรูปธงช้างเผือกยืนพื้นอีกแล้ว

คราวนี้...เรามาร่วมไขปริศนาธงช้างเผือกแบบยืนพื้น ที่ใช้ช่วงสั้นๆ ระหว่างรัชกาลที่ ๔ และรัชกาลที่ ๕ ก่อนที่จะออกพระราชบัญญัติธงว่าด้วยแบบอย่างธงสยาม ร.ศ. ๑๑๐ กันนะครับ


อธิบายเรื่องธงไทย
พระนิพนธ์ สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ





๑. ตามที่สืบสวนได้ความว่า แต่โบราณมาเมื่อครั้งกรุงศรีอยุธยายังเป็นราชธานี ใช้ธงสีต่างๆ เป็นเครื่องหมายสำหรับกองทัพกองละสี ใช้ในเวลาเมื่อจัดกองทัพไปทำสงคราม ส่วนเรือกำปั่นเดินทะเลใช้ธงสีแดงเป็นเครื่องหมาย ยังหามีธงชาติอย่างเช่นเข้าใจกันทุกวันนี้ไม่

๒. ถึงรัชกาลที่ ๒ กรุงรัตนโกสินทร์ ระวาง พ.ศ. ๒๓๖๐ ถึง พ.ศ. ๒๓๖๖ เมื่ออังกฤษตั้งสถานีการค้าที่เมืองสิงคโปร์แล้ว พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยโปรดฯ ให้สร้างเรือกำปั่นหลวงขึ้น ๒ ลำ สำหรับการค้าของรัฐบาล คือ หาเครื่องศัสตราวุธ เป็นต้น ระวางกรุงเทพฯ กับเมืองสิงคโปร์และเมืองมาเก๊า เรือทั้ง ๒ ลำนั้นก็ชักธงแดง อังกฤษเจ้าเมืองสิงคโปร์บอกให้นายเรือเข้ามากราบทูลว่าเรือทะเลของพวกชวา มลายูที่ไปค้าขาย ณ เมืองสิงคโปร์ก็ชอบชักธงแดงเหมือนกัน ขอให้พระเจ้าอยู่หัวกรุงสยามใช้ธงอย่างอื่นเสีย จะได้จัดการรับรองเรือหลวงได้สะดวก ในสมัยนั้น พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ได้ช้างเผือกไว้ ๓ ตัว ซึ่งนับถือในประเพณีไทยว่าเป็นพระเกียรติยศอย่างสูง จึงโปรดฯ ให้ทำรูปช้างสีขาวอยู่ในวงจักรสีขาว ติดไว้กลางธงแดง หมายความว่า พระเจ้าแผ่นดินอันมีช้างเผือก (รูปช้างอยู่ในวงจักรได้เอามาใช้เป็นตราด้านหลังเงินเหรียญ ครั้งรัชกาลที่ ๔) แต่ธงตราช้างอยู่ในวงจักรใช้แต่เรือหลวง เรือพ่อค้าไทยยังใช้ธงแดงอยู่อย่างเดิม







๓. ถึงรัชกาลที่ ๔ เมื่อ พ.ศ. ๒๓๙๘ ทำหนังสือสัญญาเปิดการค้าขายกับชาวตะวันตก มีเรือกำปั่นชาวยุโรปและอเมริกาเข้ามาค้าขายในกรุงเทพฯ กงสุลต่างประเทศก็เข้ามาตั้งอยู่ในกรุงเทพฯ เขาชักธงชาติของเขา ความจำเป็นที่จะต้องมีธงชาติของสยามเกิดขึ้นด้วยเหตุนั้น พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดฯ ให้ใช้ธงช้างที่ประดิษฐ์ขึ้นเมื่อรัชกาลที่ ๒ เป็นธงชาติ แต่ให้เอารูปจักรออกเสีย ด้วยจักรเป็นเครื่องหมายเฉพาะสำหรับพระเจ้าแผ่นดิน ให้คงแต่มีรูปช้างเผือกอยู่กลางธงแดง แล้วทรงประดิษฐ์ธงขึ้นอีก ๒ อย่าง อย่างหนึ่งเรียกว่าธงมหามงกุฎสำหรับประจำพระองค์พระเจ้าแผ่นดิน พื้นธงเป็นสีแดงเหมือนธงชาติ แต่มีพื้นสีขาบอยู่กลาง ในพื้นสีขาบนั้นมีรูปพระมหามงกุฎอยู่กลาง กับฉัตร ๒ ข้างเป็นสีเหลือง อีกอย่างหนึ่งเรียกว่า “ธงไอยราพต” พื้นแดงเหมือนธงชาติ มีรูปช้าง ๓ เศียรสีขาวผูกเครื่องยืนแท่น มีบุษบกตั้งบนหลังช้าง และมีรูปฉัตรตั้งข้างหน้าและข้างหลังข้างละ ๔ อัน อยู่กลางธงสำหรับรัฐบาลสยาม



(บน) หลักฐานชิ้นสำคัญที่ได้จากหนังสือธงของกองทัพเรืออเมริกา พิมพ์ออกมาโดยสภาคองเกรส ในปี พ.ศ. ๒๔๒๕ ซึ่งพิมพ์ก่อนออกพระราชบัญญัติธงสยาม พ.ศ. ๒๔๓๔ ถึง ๙ ปี...และถือเป็นสิ่งหรือหลักฐานยืนยันพระนิพนธ์ของสมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ว่าด้วยเรื่องปริศนาธงสยามแบบช้างเผือกยืนพื้นได้ดีที่สุด (นั่นก็คือ...การเอาวงจักรออก... โดยอิงรูปแบบธงจากด้านหลังเหรียญแบนซึ่งอ้างอิงแล้วว่าใช้รูปแบบธงสยามสมัยรัชกาลที่ ๒ มาเป็นแบบด้านหลังเหรียญ...แต่เหรียญได้ถูกผลิตออกมาในสมัยรัชกาลที่ ๔ (อย่าสับสน) ซึ่งในรูปเหรียญนั้น ถ้าดูดีๆ จะเห็นรูปช้างเผือกเป็นแบบยืนพื้นอยู่ในวงจักรได้อย่างชัดเจนที่สุด)

(ล่าง) ธงช้างเผือกยืนพื้นที่ใช้จริงและมีการบันทึกภาพเก็บไว้
เมื่อต้นรัชสมัยพระพุทธเจ้าหลวง รัชกาลที่ ๕


ธงช้างเผือกยืนพื้น ที่ประดับต้อนรับรัชกาลที่ ๕ เมื่อครั้งพระองค์ท่านเสด็จประพาสชวา



ธงช้างเผือกยืนพื้น ที่ประดับต้อนรับรัชกาลที่ ๕ เมื่อครั้งพระองค์ท่านเสด็จประพาสมณฑลจันทบุรี


๔. ถึงรัชกาลที่ ๕ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๔ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดฯ ให้ตั้งพระราชบัญญัติแบบอย่างธงขึ้นใหม่ สำหรับใช้ในราชการ และแก้ไขเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติมต่อมาจนถึงรัชกาลที่ ๖ ดังจะกล่าวต่อไปตามลำดับ...


คลิกที่นี่...เพื่อเข้าสู่หน้าพระราชบัญญัติธงว่าด้วยแบบอย่างธงสยาม

เวปไซต์โดย: พิพิธภัณฑ์ธงสยาม (Siam flag museum)

การเข้าชมพิพิธภัณฑ์: เนื่องจากพิพิธภัณฑ์ธงสยาม ไม่ได้เปิดให้เข้าชมทุกวัน ถ้าท่านใดมีความต้องการที่จะเข้าชม โปรดกรุณาโทรศัพท์จองล่วงหน้าที่หมายเลข ๐๒๙๓๙๙๕๕๓ หรือส่งโทรสารแจ้งความจำนงการเข้าชมได้ที่หมายเลข ๐๒๙๓๙๙๕๕๒



สถานที่ตั้งพิพิธภัณฑ์:
พิพิธภัณฑ์ธงสยาม
๑๕ ลาดพร้าว ๔๓
อ.ห้วยขวาง กรุงเทพฯ ๑๐๓๑๐

SIAM FLAG MUSEUM:
15 Lad Phrao 43
Lad Phrao RD.
Huay Kwang
Bangkok 10310
Thailand
Official website: http://www.siamflag.org
E-mail: siamflag@hotmail.com

พิพิธภัณฑ์ธงสยาม...ยินดีรับบริจาคและรับซื้องานสะสมเก่าหรือของเก่าโบราณที่มีรูปหรือเกี่ยวเนื่องกับธงสยาม (ธงช้างเผือก) เช่น ธงช้างจริงที่ใช้สมัยรัชกาลที่ 4 และสมัยรัชกาลที่ 5 โปสการ์ดเก่า รูปถ่ายเก่า หนังสือเก่า แผนที่โบราณที่มีรูปธงช้าง ถาดเจริญธงช้าง ฯลฯ เพื่อนำของเก่าเหล่านี้ไปจัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์ธงสยาม...ท่านใดที่มีของเหล่านี้และสนใจที่จะบริจาคหรือขาย กรุณาติดต่อโดยตรงที่พิพิธภัณฑ์ธงสยาม หมายเลขโทรศัพท์ 02-9399553 หรืออีเมล์ siamflag@hotmail.com

ชมงานพิมพ์หินรูปธงช้าง (Siamese flag) จากที่ต่างๆ ซึ่งปรากฏอยู่บนผังธงโลก
ชมงานพิธีอัญเชิญธงสยาม ณ พิพิธภัณฑ์ธงสยาม ร่วมฉลอง ๑๐๐ ปีเสด็จประพาสยุโรป
สุดยอดงานสะสมที่เกี่ยวเนื่องกับธงสยามหรือธงช้างที่อยู่ในสมัยรัชกาลที่ ๕
ชมธงสยามแบบต่างๆ และอ่านพระราชบัญญัติว่าด้วยแบบอย่างธงสยามร.ศ. ๑๑๐
ชมภาพถ่ายโบราณที่มีธงสยามหรือธงช้างประดับอยู่ในภาพซึ่งอยู่ในช่วงสมัยรัชกาลที่ ๕
ร่วมพิสูจน์ปริศนาว่าด้วยธงสยามแบบช้างยืนพื้นนั้น...มีจริงหรือไม่?
ร่วมพิสูจน์ปริศนาว่าด้วยธงสยามแบบช้างชูงวงนั้น...มีจริงหรือไม่?
เชื่อหรือไม่...ธงช้างแบบช้างอ้วนสั้นเคยใช้รับเสด็จฯ ที่เดนมาร์กมาแล้ว
ชมภาพประวัติศาสตร์ครบรอบ ๑๐๑ ปี "ใต้ร่มช้าง วันตราดรำลึก" ณ จังหวัดตราด
ภาพวาดธงช้างจิตรกรรมฝาผนังพระที่นั่งทรงผนวชวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม
อ่านประวัติการชักธงชาติครั้งแรกของสยาม เรื่องและภาพโดยเทพชู ทับทอง
อ่านเรื่องป้อมป้องปัจจามิตร กับเกล็ดเรื่องราว...แรกมีเสาธงในสยาม
ชมเบื้องหลังการถ่ายทำและบันทึกเทปโทรทัศน์เพื่อแนะนำพิพิธภัณฑ์ธงสยาม
ชมภาพกิจกรรมหลากหลายรูปแบบนับตั้งแต่เริ่มก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ธงสยาม
พิพิธภัณฑ์ธงสยามและคุณชมพู ฟรุ๊ตตี้ รวมใจมอบให้ครูใต้ผู้เสียสละ
ฟังรายการวิทยุ ตะลอนทัวร์ครอบครัวไทย แนะนำพิพิธภัณฑ์ธงสยาม
ร่วมชมธงช้างของแท้ดั้งเดิมผืนโบราณ ณ หอจดหมายเหตุแห่งชาติจันทบุรี
พิพิธภัณฑ์ธงสยามมีความยินดีและขอต้อนรับผู้เข้าเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ทุกท่าน