รูปภาพและเนื้อเรื่องที่ปรากฏอยู่ภายในเวปนี้
ผู้จัดทำอนุญาตให้นำไปใช้และเผยแพร่
เพื่อสาธารณประโยชน์ เพื่อการกุศล หรือเพื่อความรู้เกี่ยวกับประวัติธงชาติไทยได้โดยไม่มีข้อจำกัด
แต่ห้ามคัดลอกเนื้อเรื่อง และทำสำเนารูปภาพเพื่อผลประโยชน์ทางการค้า
หรือแสวงหาผลกำไรไม่ว่ารูปแบบใดโดยเด็ดขาด
พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ถึงเสนาบดีที่ประชุมกันอยู่บนเรือพระที่นั่งมหาจักรี วันที่ ๑๐ เมษายน พ.ศ.๒๔๓๖
"...ความจงรักภักดีต่อชาตินั้น
คือความสำนึก ตระหนักในคุณของแผ่นดินอันเป็นที่เกิด ที่อาศัย
ซึ่งทำให้บุคคลเกิดความภูมิใจในชาติกำเนิด และมุ่งมั่นที่จะธำรงรักษาประเทศชาติ
ไว้ให้เป็นอิสระมั่นคงตลอดไป ..."
พระบรมราโชวาท
ในพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณและสวนสนามของทหารรักษาพระองค์
ณ ลานพระราชวังดุสิต ๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๙
ในพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณและสวนสนามของทหารรักษาพระองค์
ณ ลานพระราชวังดุสิต ๓ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๒๙
ผมไม่ใช่คนรวยหรือมีมรดกตกทอด ส่วนหนึ่งจึงต้องกู้มาเพื่อสร้างพิพิธภัณฑ์ฯ แต่เพื่อให้พวกเราคนไทยทุกคน ได้มีโอกาสเรียนรู้ประวัติศาสตร์เกี่ยวกับธงชาติของเราเอง ทำให้ผมมีความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะลงมือสร้างพิพิธภัณฑ์ฯ และจะตั้งใจทำอย่างดีที่สุด เมื่อเรารู้เรื่อง และเข้าใจประวัติความเป็นมาในผืนธงชาติของชาติตนเอง เราก็จะรัก... รัก...และหวงแหนในความเป็นชาติ เมื่อมองผ่านธงชาติที่โบกพัดปลิวไสว นี่คือสิ่งที่ผมอยากเห็น... อยากเห็น...คนไทยรักชาติจริงๆ และลงมือทำบางสิ่งบางอย่างเพื่อชาติของเรา มากกว่าเพียงแค่คำพูดว่า...รักชาติ...ซึ่งมันง่ายที่ใครๆ ก็พูดได้ พฤฒิพล ประชุมผล (ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ธงสยาม)
ยืนตรงเคารพธงชาติ ธงชาติและเพลงชาติไทย เป็นสัญลักษณ์ของความเป็นไทย เราจงร่วมใจ ยืนตรง เคารพธงชาติ ด้วยความภาคภูมิใจในเอกราช และความเสียสละ ของบรรพบุรุษไทย
|
๕ คำถามปริศนากับความเป็นมาของธงสยาม...เชิญตอบคำถามข้างล่างนี้ก่อนเข้าชมเวปไซต์
| |||||||||||||||
คลิกอ่าน "ประวัติธงชาติไทยแบบด่วน"ในแต่ละกรอบ
|
||||||||||||||||
คำตอบที่ถูกต้องจะปรากฏขึ้นมา
สารคดีประวัติธงชาติไทย
เพื่อฟังประวัติธงสยาม (ธงชาติไทย) ผ่านอินเตอร์เน็ต
ก่อนอื่นเราควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของธงสยามในช่วงต้นรัตนโกสินทร์ระหว่างรัชกาลที่ ๑ ถึง ๓ ก่อนว่า ธงสยามหรืออีกนัยหนึ่งก็คือธงชาติไทยในอดีตนั้น มิได้ทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์ของความเป็นชาติหรือความจงรักภักดีต่อชาติของชนชาวสยาม รวมทั้งธงก็ไม่ได้ทำหน้าที่ระบุอำนาจอธิปไตยเหนือดินแดนแคว้นถิ่น เฉกเช่นที่คนไทยเข้าใจและเคารพต่อธงไตรรงค์อย่างที่เห็นกันทุกวันนี้
|
ขึ้น
รัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย พ.ศ. ๒๓๖๐ - ๒๓๖๖ (รัชกาลที่ ๒) ประเทศอังกฤษได้เข้ามาตั้งสถานีการค้าขายอยู่ที่ประเทศสิงคโปร์ และพระองค์ท่านทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเรือกำปั่นของหลวงขึ้น ๒ ลำเพื่อล่องค้าขายระหว่างสิงคโปร์และมาเก๊า โดยที่เรือหลวงทั้งสองลำดังกล่าวจะชักธงแดงตามธรรมเนียมที่ปฏิบัติกันมาตั้งแต่สมัยอยุธยา กระทั่งวันหนึ่งประเทศอังกฤษซึ่งเป็นเจ้าเมืองสิงคโปร์ได้บอกกับนายเรือหลวงของสยามให้มากราบบังคับทูลพระเจ้ากรุงสยามว่า ..."เรือเดินทะเลชาวมลายูที่ค้าขายกับสิงคโปร์ก็ชักธงแดงเหมือนกัน เพราะฉะนั้นจึงขอให้พระเจ้ากรุงสยามใช้ธงอย่างอื่นเสีย เพื่อจะได้จัดการรับรองเรือหลวงได้สะดวกและไม่สับสน"... และที่สำคัญในช่วงรัชกาลที่ ๒ นี้ พระองค์ทรงได้ช้างเผือกเอกมาสู่พระบารมีถึง ๓ ช้าง คือ พระเศวตกุญชร พระยาเศวตไอยรา และพระยาเศวตคชลักษณ์ ซึ่งถือเป็นพระเกียรติยศอย่างสูง จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทำรูปช้างสีขาวยืนพื้นอยู่ในวงจักรสีขาวติดไว้กลางธงแดงอันมีความหมายว่า พระเจ้าแผ่นดินผู้มีช้างเผือก และธงรูปช้างเผือกสีขาวอยู่ในวงจักรสีขาวนี้ก็ใช้เฉพาะเรือหลวงเท่านั้น ส่วนเรือพ่อค้าไทยทั่วไปก็ยังคงใช้ธงแดงอยู่ตามเดิม โดยใช้ธงสยามแบบนี้จนถึงปลายรัชกาลที่ ๓
จดหมายเหตุเรื่องรับพระยาเศวตกุญชร ช้างเผือกแรกได้ในรัชกาลที่ ๒ เมื่อปีวอก พ.ศ. ๒๓๕๕
และช้างเผือกนี้ เป็นที่มาของการเปลี่ยนแปลงรูปแบบธงชาติสยามบนเรือหลวง
ซึ่งแต่เดิมมีเพียงวงจักรสีขาววางบนผืนผ้าแดงและใช้เฉพาะสมัยรัชกาลที่ ๑
มาเป็นแบบเพิ่มรูปช้างเผือกสีขาววางอยู่กลางวงจักรสีขาวในสมัยรัชกาลที่ ๒
พอ
ขึ้นรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๔) สยามได้มีการทำหนังสือสัญญาเปิดการค้าขายกับชาวตะวันตกมากขึ้น ทำให้มีเรือสินค้าของประเทศต่างๆ ทั้งจากยุโรปและอเมริกาล่องเข้ามาค้าขายมากขึ้น พร้อมทั้งมีสถานกงสุลตั้งอยู่ในพระนคร ซึ่งชักธงชาติของประเทศตนเองขึ้นเป็นสำคัญ ดังนั้นจึงจำเป็นที่ประเทศสยามจะต้องมีธงชาติที่แน่นอน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระราชดำริว่าธงสีแดงซึ่งเป็นธงที่ใช้กับเรือของสามัญชนชาวสยามนั้น ซ้ำกับประเทศอื่น ยากต่อการแยกแยะ สมควรยกเลิกเสีย และหันมาใช้ธงอย่างเรือหลวงเป็นธงชาติสยามสำหรับเรือสามัญชนด้วย แต่โปรดเกล้าให้เอารูปวงจักรสีขาวออกเสีย เพราะเป็นของสูงซึ่งถือเป็นเครื่องหมายเฉพาะของพระเจ้าแผ่นดินเท่านั้น โดยให้คงไว้แต่รูปช้างเผือกอยู่กลางธงแดง แต่ทว่าให้ปรับขนาดช้างเผือกให้ใหญ่ขึ้น โดยในช่วงแรกเป็นแบบช้างเผือกยืนพื้น ต่อมาปรับรูปช้างเป็นแบบช้างเผือกปล่อย
เชื่อหรือไม่ว่า? ...ในช่วงรัชกาลที่ ๔ ถึงรัชกาลที่ ๕
สยามได้ใช้ธงช้างเผือกยืนพื้นก่อนมาเป็นธงช้างเผือกปล่อยด้วย
กรุณาคลิกที่นี่...เพื่ออ่านข้อมูลเพิ่มเติม!
ตราประทับสำคัญบนแผ่นดินสยามสมัยรัชกาลที่ ๕ ทำด้วยงาช้างแกะสลักด้ามทำด้วยเขาสัตว์
บนตราประทับมีรูปธงช้างเผือก ๒ ผืนไขว้กัน ระบุปีบนตราประทับคือจุลศักราช (จ.ศ.) ๑๒๔๒
(บน) มีการใช้ธงช้างหลายรูปแบบ ไม่มีแบบที่ถูกต้อง ต่อมาจึงต้องมีการออกพระราชบัญญัติธงขึ้น
ครั้น
ถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕) ก็ได้ออกพระราชบัญญัติว่าด้วยแบบอย่างธงสยามเป็นครั้งแรก ตรงกับรัตนโกสินทร์ศก ๑๑๐ ต่อมาคือพระราชบัญญัติธงสยาม รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๖ และพระราชบัญญัติธงสยาม รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๘ โดยทุกฉบับได้ยืนยันถึงลักษณะของธงชาติสยามเป็นแบบธงพื้นสีแดงตรงกลางเป็นรูปช้างเผือกสีขาวปล่อยหันหน้าเข้าหาเสา
คลิกที่นี่...เพื่อเข้าสู่หน้าพระราชบัญญัติธงว่าด้วยแบบอย่างธงสยาม
(บน) โปสการ์ดเก่าสมัยรัชกาลที่ ๕ ที่พิมพ์รูปธงช้างตามพระราชบัญญัติธง ร.ศ. ๑๑๐
ภาย
หลังพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๖) ได้ทรงพระราชดำริว่า เมื่อมองธงชาติซึ่งใช้อยู่ในขณะนั้นแต่ไกล จะมีลักษณะไม่ต่างจากธงราชการเท่าไร และรูปช้างที่อยู่กลางธงก็ไม่งดงาม จึงโปรดเกล้าฯ ให้ออกประกาศเพิ่มเติมและแก้ไขพระราชบัญญัติธงรัตนโกสินทรศก ๑๒๙ ตามมาตรา ๔ ข้อ ๑๕ โดยแก้ไขลักษณะธงชาติเป็นดังนี้ (คลิกที่นี่!!!)"ให้แก้ธงชาติเปนพื้นสีแดง กลางเปนรูปช้างเผือกทรงเครื่อง ยืนแท่น หน้าหันเข้าเสา สำหรับเปนธงราชการ" ประกาศมา ณ วันที่ ๒๑ พฤศจิกายน พระพุทธศักราช ๒๔๕๙ ซึ่งถือเป็นธงช้างรูปสุดท้ายของธงในสมัยรัตนโกสินทร์
(บน) ธงชาติสยามแบบช้างเผือกทรงเครื่องสำหรับใช้ในส่วนราชการสมัยรัชกาลที่ ๖ ได้มีการนำไปพิมพ์อยู่บนบัตรสะสมสินค้า (Trade card) ในต่างประเทศด้วย
และ
ช่วงท้ายในปีพ.ศ. ๒๔๕๙ ก็ได้มีการยกเลิกการใช้ธงชาติแบบช้างเผือกทรงเครื่อง ยืนแท่น หน้าหันเข้าเสา เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชดำริเปลี่ยนธงช้างเป็นธงแถบสี เพราะทรงเห็นความลำบากของราษฎรที่ต้องสั่งซื้อธงช้างมาจากต่างประเทศ และบางครั้งเมื่อเกิดความสะเพร่าติดธงผิด รูปช้างกลับเอาขาชี้ขึ้นเป็นที่น่าละอาย (สืบเนื่องจากเมื่อวันที่ ๑๓ กันยายน พ.ศ. ๒๔๕๙ พระองค์ท่านได้เสด็จประพาสวัดเขาสะแกกรังและได้ทอดพระเนตรเห็นชาวบ้านประดับธงช้างเผือกกลับหัว (หมายเหตุ: เหตุการณ์นี้เกิดก่อนพระราชบัญญัติธงฉบับธงช้างเผือกทรงเครื่องที่ปรากฏอยู่ในราชกิจจานุเบกษา วันที่ ๒๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๕๙ ดังนั้นย่อมต้องเป็นธงช้างเผือกปล่อยบนพื้นแดงแบบสมัยรัชกาลที่ ๕ อย่างแน่นอน)) ซึ่งหากเปลี่ยนเป็นธงแถบสีแล้ว ราษฎรก็สามารถทำธงใช้ได้เอง และจะช่วยขจัดปัญหาการติดผิดพลาด โดยก่อนออกพระราชบัญญัติฉบับใหม่ ได้ทรงทดลองใช้ธงชาติไทยแบบริ้วขาวแดงห้าริ้วติดอยู่ที่สนามเสือป่าในช่วงระยะหนึ่ง
คลิกอ่าน เหตุที่พระบามสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเปลี่ยนธงชาติไทย
โดย จมื่นอมรดรุณารักษ์
จากหนังสือ วชิราวุธานุสสรณ์ ๒๔๙๖
(บน) โปสการ์ดที่มีการพิมพ์มาจากญี่ปุ่นและทำออกมาจำหน่ายในสมัยรัชกาลที่ ๖ ซึ่งตรงกับช่วงที่สยามเปลี่ยนจากการใช้ธงสยามแบบธงช้างเผือกมาเป็นธงสยามแบบธงแดงขาวห้าริ้วพอดี นั่นก็คือประมาณพ.ศ. ๒๔๕๙ นั่นเอง
(บน) รูปธงชาติสยามแบบธงแดงขาวห้าริ้ว ที่ถูกนำไปพิมพ์อยู่บนเกมส์ธงไพ่โบราณที่ออกมาในต่างประเทศช่วงสมัยรัชกาลที่ ๖
แต่
เนื่องจากธงแดงขาวห้าริ้ว เมื่อดูแล้วไม่สง่างาม จึงมีการปรับเปลี่ยนแถบตรงกลางซึ่งเป็นสีแดงให้เป็นสีน้ำเงินขาบ การเพิ่มสีน้ำเงินนี้ปรากฏอยู่ในพระราชหัตถเลขาในบันทึกส่วนพระองค์ วันเสาร์ที่ ๑๘ สิงหาคม ๒๔๖๐ ว่าได้ทอดพระเนตรบทความแสดงความเห็นของผู้ใช้นามแฝงว่า "อะแคว์ริส" ในหนังสือพิมพ์กรุงเทพฯ เดลิเมล์ ภาษาอังกฤษ ฉบับวันที่ ๑๕ สิงหาคม พ.ศ. ๒๔๖๐ ได้ทรงแปลข้อความนั้นลงในบันทึกด้วย มีความโดยย่อว่า ...
" เพื่อนชาวต่างประเทศของผู้เขียน (อะแคว์ริส) ได้ปรารภถึงธงชาติแบบใหม่ว่า ยังมีลักษณะไม่สง่างามเพียงพอ ผู้เขียนก็มีความเห็นคล้อยตามเช่นนั้น และเสนอแนะด้วยว่า ริ้วตรงกลางควรจะเป็นสีน้ำเงินซึ่งเป็นสีส่วนพระองค์ของพระมหากษัตริย์ ซึ่งถ้าเปลี่ยนตามนี้แล้ว ธงชาติไทยก็จะประกอบด้วยสีแดง ขาว น้ำเงิน มีสีเหมือนกับธงสามสีของฝรั่งเศส ธงยูเนียนแจ็คของอังกฤษ และธงดาวของสหรัฐอเมริกา ประเทศพันธมิตรทั้งสามประเทศ คงเพิ่มความพอใจในประเทศไทยยิ่งขึ้น เพราะเสมือนยกย่องเขา ทั้งการที่มีสีของพระมหากษัตริย์ในธงชาติ ก็จะเป็นเครื่องเตือนให้ระลึกถึงพระองค์ในวาระที่ประเทศไทยได้เข้าสู่เหตุการณ์สำคัญต่างๆ ด้วย... "
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเห็นด้วยกับข้อเสนอนี้ เมื่อทรงทดลองวาดภาพธงสามสีลงในบันทึก ทรงเห็นว่างดงามดีกว่าริ้วขาวแดงที่ใช้อยู่ ต่อมาเมื่อเจ้าพระยารามราฆพ (ขณะนั้นยังเป็นพระยาประสิทธิศุภการ) ไปเฝ้าสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ได้นำแบบธงไปถวายเพื่อทูลขอความเห็น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงพิษณุโลกประชานาถก็ทรงเห็นชอบ และรับสั่งว่าถ้าเปลี่ยนในขณะนั้นจะได้เป็นอนุสรณ์ในการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ ๑ ด้วย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงโปรดให้พระยาศรีภูริปรีชา ร่างประกาศแก้แบบธงชาติสยาม และได้ทรงนำเรื่องเข้าที่ประชุมคณะเสนาบดีเพื่อฟังความเห็น ที่ประชุมลงมติเห็นชอบธงสามสีตามแบบที่คิดขึ้นใหม่ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติธงขึ้นเรียกว่า พระราชบัญญัติธง พระพุทธศักราช ๒๔๖๐ ออกประกาศเมื่อวันที่ ๒๘ กันยายน พ.ศ. ๒๔๖๐ มีผลบังคับใช้ภายหลังวันออกประกาศในหนังสือราชกิจจานุเบกษาแล้ว ๓๐ วัน ซึ่งต่อมาธงสยามแบบล่าสุดนี้ถูกเรียกว่า "ธงไตรรงค์"
ขอร่ำรำพรรณบรรยาย ..... ความคิดเครื่องหมาย ..... แห่งสีทั้งสามงามถนัด
ขาวคือบริสุทธิ์ศรีสวัสดิ์ ..... หมายพระไตรรัตน์ ..... และธรรมะคุ้มจิตไทย
แดงคือโลหิตเราไซร้ ..... ซึ่งยอมสละได้ ..... เพื่อรักษะชาติศาสนา
น้ำเงินคือสีโสภา ..... อันจอมประชา ..... ธ โปรดเป็นของส่วนองค์
จัดริ้วเข้าเป็นไตรรงค์ ..... จึ่งเป็นสีธง ..... ที่รักแห่งเราชาวไทย
ทหารอวตารนำไป ..... ยงยุทธ์วิชัย ..... วิชิตก็ชูเกียรติสยามฯ
ประวัติธงสยามเมื่อครั้งรัชกาลที่ ๕ เสด็จประพาสยุโรปครั้งที่ ๒
ในสารคดี ชุด ๑๐๐ ปีไกลบ้าน ตามเสด็จพระพุทธเจ้าหลวง
ประวัติความเป็นมาของธงชาติไทย
ออกอากาศในรายการคุณพระช่วย
กรุณาคลิกแต่ละรูป (Banner) เพื่ออ่านรายละเอียดภายใน
อ่านหนังสือ นิตยสาร ที่ลงเรื่องราวแนะนำพิพิธภัณฑ์ฯ
 |
|
(บน) บทสัมภาษณ์จาก Thai-ASEAN News Network (TAN NETWORK) |
การเข้าชมพิพิธภัณฑ์: เนื่องจากพิพิธภัณฑ์ธงสยาม ไม่ได้เปิดให้เข้าชมทุกวัน ถ้าท่านใดมีความต้องการที่จะเข้าชม โปรดกรุณาโทรศัพท์จองล่วงหน้าที่หมายเลข ๐๒๙๓๙๙๕๕๓ หรือส่งโทรสารแจ้งความจำนงการเข้าชมได้ที่หมายเลข ๐๒๙๓๙๙๕๕๒
สถานที่ตั้งพิพิธภัณฑ์:
พิพิธภัณฑ์ธงสยาม
๑๕ ลาดพร้าว ๔๓
อ.ห้วยขวาง กรุงเทพฯ ๑๐๓๑๐
SIAM FLAG MUSEUM:
15 Lad Phrao 43
Lad Phrao RD.
Huay Kwang
Bangkok 10310
Thailand
Official website: http://www.siamflag.org
E-mail: siamflag@hotmail.com
|
.gif){kind=tracking} |
 |
|
