|
 |
 |
 |
 |
 |
ขอต้อนรับสู่... พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระนคร
WELCOME TO... BANGKOK COMMEMORATION MUSEUM
"ด้วยความรักและความศรัทธาในประวัติศาสตร์กรุงเทพมหานคร
เนื่องด้วยเป็นเมืองหลวงของชาติ และยังเป็นจังหวัดสถานที่เกิดของข้าพเจ้า
ข้าพเจ้าจึงตั้งใจที่จะนำประวัติศาสตร์การสมโภชพระนครทั้ง ๔ ครั้งกลับมา
กลับมาเพื่อให้มีชีวิต มีชีวิตแบบที่ทำให้ทุกคนสัมผัสได้ สนุกได้และไม่น่าเบื่อ
ข้าพเจ้าเชื่อว่าสิ่งที่ข้าพเจ้าลงมือทำ กระทั่งก่อเกิดเป็นพิพิธภัณฑ์เฉลิมพระนคร
ย่อมน่าจะมีประโยชน์แก่คนไทยที่ใคร่อยากรู้ประวัติศาสตร์กรุงเทพฯ ไม่มากก็น้อย
ดังนั้นเรามาเรียนรู้และร่วมรักษ์ประวัติศาสตร์ชาติของเราเองด้วยกันเถอะค่ะ...ขอบคุณค่ะ"
จันทกาญจน์ คล้อยสาย
(ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์เฉลิมพระนคร)
"คนรักงานเฉลิมพระนคร" เช่นคุณ! |
" คำตอบที่ถูกต้องจะปรากฏขึ้นมาค่ะ
การตั้งพระหลักเมือง
การสมโภชพระนครครั้งแรก พ.ศ. ๒๓๒๘
รากฐานพระนครแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ศก ๐๐๑
ในปี พ.ศ. ๒๓๒๕ ภายหลังจากที่เจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก ได้รับการปราบดาภิเษกเป็นพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก รัชกาลที่ ๑ แห่งราชวงศ์จักรี ทรงสร้างกรุงรัตนโกสินทร์เป็นราชธานี และทรงสร้างวัดพระศรีรัตนศาสดารามขึ้นในพระบรมมหาราชวัง หลังจากนั้นทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้อัญเชิญพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร (พระแก้วมรกต) มาประดิษฐานในพระอุโบสถ การทุกอย่างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. ๒๓๒๘ จึงมีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดงานสมโภชพระนครและฉลองวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ดังมีรายละเอียดกล่าวไว้ว่า
...ครั้งการสถาปนาวัดพระศรีรัตนศาสดารามในระยะแรกนี้แล้วเสร็จพร้อมการสถาปนาพระนครใหม่ พระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาจักรีบรมนาถพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทำการพระราชพิธีบรมราชาภิเษกเต็มตามแบบแผนโบราณราชประเพณี เพื่อเป็นพระเกียรติยศและเป็นศรีสวัสดิมงคลแก่บ้านเมือง เมื่อเดือน ๘ ปีมะเส็ง สัปตกศก จุลศักราช ๑๑๔๗ พุทธศักราช ๒๓๒๘ ครั้นเสร็จการพระราชพิธีแล้วจึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมโภชพระนครและฉลองวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ต่อเนื่องกันไป
กรมหลวงนรินทรเทวี พระเจ้าน้องนางเธอในรัชกาลที่ ๑ ได้ทรงจดหมายเหตุไว้ว่า
ณ เดือน ๘ ปีมะเส็ง พระโองการรับสั่งให้มีละครผู้หญิงโรงใหญ่สมโภชพระแก้ว ประทานเงินโรงวันละ ๑๐+ (สิบชั่ง) สามวัน สำหรับพระสงฆ์ทรงประเคนแล้วถวายน้ำผึ้งไม้เท้า ศาลาฉ้อทานตั้งรายรอบพระนคร ทิ้งต้นกัลปพฤกษ์สามวัน ต้นละ ๑+ (หนึ่งชั่ง) มีการมหรสพสมโภชพร้อมเถลิงพระนครด้วย
รายละเอียดปรากฏในพระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑ ของเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ว่า
ครั้นการฐาปนาพระนครใหม่สำเร็จบริบูรณ์แล้ว จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีงานฉลองสมโภชพระนคร ให้นิมนต์พระสงฆ์ทุกๆ อารามทั้งในกรุงนอกกรุง ขึ้นสวดพระพุทธมนต์บนเชิงเทินทุกใบเสมาๆ ละองค์ๆ รอบพระนคร พระราชทานเงินเกณฑ์ให้ข้าราชการทำกับข้าวกระทงมาเลี้ยงพระสงฆ์ทั่วทั้งสิน แล้วให้ตั้งโรงทานรายรอบพระนคร พระราชทานเลี้ยงยากจกวรรณิพกทั้งปวง แล้วให้ตั้งต้นกัลปพฤกษ์รายรอบกำแพงเมืองทิ้งทานต้นละชั่งทั้งสามวัน สิ้นพระราชทรัพย์เป็นอันมาก ให้มีการมหรสพต่างๆ กับทั้งละครผู้หญิงโรงใหญ่ เงินโรงวันละสิบชั่ง สมโภชวัดพระศรรัตนศาสดารามกับทั้งพระนครด้วยครบสามวันเป็นกำหนด
บทละครเรื่องรามเกียรติ์ ฉบับพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก เนื่องในวาระสมโภชพระนครปีแรก โดยตอนท้ายของบทละครได้กล่าวถึงความมุ่งหมายการประพันธ์ไว้ดังนี้ :
ใช่จะเป็นแก่นสารอันใด ตั้งพระทัยสมโภชบูชา
ใครฟังอย่าได้ไหลหลง จงปลงอนิจจังสังขาร์
ซึ่งอักษรกลอนกล่าวลำดับมา โดยราชปรีดาก็บริบูรณ์
จากข้อความดังกล่าวนี้ พอจะสรุปจุดมุ่งหมายในการทรงพระราชนิพนธ์บทละครเรื่องรามเกียรติ์ได้ว่า
๑. เพื่อเป็นการรวบรวมเรื่องรามเกียรติ์เข้าเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ให้มีความสมบูรณ์เป็นการสมโภชพระนคร และยังเป็นการประกาศพระเกียรติยศของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชด้วย
๒. เพื่อใช้เป็นบทละครสำหรับเล่นละครใน และใช้อ่านเพื่อความบันเทิงของประชาชน
๓. เพื่อเป็นคติธรรมใช้สอนประชาชนทั้งด้านความกล้าหาญ ความซื่อสัตย์ ความกตัญญูกตเวที และคุณธรรมต่าง ๆ
รูปแบบการประพันธ์: บทละครเรื่องรามเกียรติ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชนี้ ทรงกำหนดเพลงหน้าพาทย์และเพลงสำหรับขับร้องไว้ด้วย มีลักษณะกลอนดังนี้
กลอนแต่ละวรรค มีจำนวนคำระหว่าง ๖-๘ คำ และกลอนบางตอนใช้รูปแบบของกลบท เช่น บทชมรถ ชมพาหนะ ชมนาง เป็นต้น
กรุณา "คลิก" เพื่อชมงาน "แผ่นดินของเรา" เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
กรุณา "คลิก" เพื่อชมรายการโทรทัศน์และวิทยุและสิ่งพิมพ์
กรุณา "คลิก" เพื่อชมโครงการแหล่งเรียนรู้โดยสสส. และมูลนิธิเพื่อพิพิธภัณฑ์ไทย
กรุณา "คลิก" เพื่อชมภาพกิจกรรมงานย้อนยุครัตนโกสินทร์ ๒๒๗ ปี
กรุณา "คลิก" เพื่อชมมุมงานฉลองพระนคร ๑๕๐ ปี ณ พิพิธภัณฑ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
กรุณา "คลิก" เพื่อชมภาพการเข้าเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์เฉลิมพระนคร
กรุณา "คลิก" เพื่อชมเหรียญสมโภชพระนคร ๑๐๐ ปีเนื้อต่างๆ จากพิพิธภัณฑ์เหรียญที่ระลึกไทย
กรุณา "คลิก" เพื่อชมรูปภาพและภาพยนตร์สั้นพระราชพิธีงานเฉลิมพระนคร ๑๕๐ ปี
กรุณา "คลิก" เพื่ออ่านบทสัมภาษณ์พิเศษ"มาวัดหัวใจนักสะสมหญิง ว่ายิ่งใหญ่ไม่แพ้ใคร ในบ้านนักสะสมหญิง"
 |
|
(บน) บทสัมภาษณ์จาก Thai-ASEAN News Network (TAN NETWORK) |
 |
|
(บน) บทสัมภาษณ์จากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ คอลัมน์เดลินิวส์วาไรตี้ ฉบับวันที่ ๒๑ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๓ |
ขอขอบพระคุณในความกรุณาและน้ำจิตน้ำใจงามๆ ของท่านต่อไปนี้ ที่มีส่วนช่วยเหลือในการบริจาคและค้นหางานสะสมที่เกี่ยวเนื่องกับงานเฉลิมพระนคร เพื่อร่วมกันจัดตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์เฉลิมพระนครสำหรับเป็นแหล่งความรู้ของคนไทยทุกๆ คนค่ะ
อาจารย์โดม สุขวงศ์ อาจารย์กรรณิการ์ ชีวภักดี คุณมงคลรัฐ โอจรัสพร คุณเสริม สุนทรานันท์ คุณอดุลย์ สีดำ คุณนัฐ พันธุ์เสงี่ยมคุณประเสริฐ ลิ้มสกุล คุณบุษกร กิจติวรานนท์ คุณธีรชัย ศิริชาติชัย คุณวุฒิพงศ์ ปัทมวิสุทธิ์ คุณดวงพร เล้าประเสริฐ คุณชวลิต สัทธรรมสกุล คุณสมวิน จิรศักดิ์อานนท์ คุณนเรศ นิ่มทอง คุณสายลม บุรณศิริ คุณกิตติศักดิ์ วัฒนภิญโญคุณอำนวยชัย ไพรงาม คุณสิริริญต์ดา พริ้งพร้อม คุณวินัย จำลองราษฏร์ คุณปรีชา ลีละสิริ คุณไก่ อินทีเรีย คุณภาณุมาศ ลำกา คุณหาญศึก สุชาติกุล ด.ช.วิกรานต์และ ด.ช.วรพล จันทร์ประสพพร คุณวิฑูรย์ เอื้อติวงศ์ คุณกิตติศักดิ์ วงศ์พุทธรังสี คุณสุทธิชัย พันธ์ศรีมังกร และร้านเฮียเส็ง
พิพิธภัณฑ์เฉลิมพระนคร
ที่อยู่: ๑๕ ลาดพร้าว ๔๓ กรุงเทพ ๑๐๓๑๐
โทรศัพท์: ๐๒๙๓๙๙๕๕๓ โทรสาร: ๐๒๙๓๙๙๕๕๒
(กรุณาโทรจองเพื่อเข้าชมพิพิธภัณฑ์ฯ ล่วงหน้า เนื่องจากเหรียญที่ระลึกต่างๆ มีมูลค่าสูงมาก จึงมิได้นำมาจัดแสดงไว้ในพิพิธภัณฑ์อย่างถาวร)
BANGKOK COMMEMORATION MUSEUM.
Official website: www.bangkokmuseum.org
Address: 15 Ladphrao 43, Bangkok 10310.
Tel: 029399553 Fax: 029399552
E-mail: bangkokmuseum@hotmail.com
